天地人三才

ไม่ขาวไม่ดำ แค่เทาๆ แบบนี้จะไปไหนได้ไง?

บทกลอนหว่องไทซินใบนี้เล่าเรื่องฟ้าดินเกิดจากการแยกตัว "ใสใสขึ้นบน ขุ่นขุ่นลงล่าง" คนเราเกิดจากตรงกลางที่ใสปนขุ่น นี่คือปรัชญาเรื่องสามจ์ (天地人三才) โลกแตกแยกเป็นสามชั้น: ฟ้าที่บริสุทธิ์, ดินที่สกปรก, และมนุษย์ที่อยู่ตรงกลางระหว่างใสกับขุ่น เหมือนน้ำเต้าหู้ที่ยังไม่แข็งตัว ไม่ใสไม่ข้น แค่ลอยอยู่ตรงกลางๆ

ตอนแรกจักรวาลเป็นก้อนหมอกเทาๆ ใหญ่โต แล้วเริ่มแยกตัวเอง ของเบาๆ ใสๆ ลอยขึ้นไปเป็นฟ้า ของหนักๆ ขุ่นๆ จมลงไปเป็นดิน ที่เหลือคือเราคนธรรมดา ไม่เบาพอที่จะบินขึ้นสวรรค์ ไม่หนักพอที่จะจมลงนรก แค่อยู่ตรงกลางๆ สับสนไปวันๆ

สถานการณ์งานของคุณตอนนี้ก็เป็นแบบนั้นแหละ ไม่ขาวไม่ดำ ไม่ดีไม่เลว อยู่ในโซนเทาๆ ที่ทำให้คุณรู้สึกหงุดหงิด บางวันคิดว่าควรจะทำตัวเป็นคนดี ทำงานด้วยหลักธรรม บางวันก็เห็นคนอื่นเขาเล่นไม่สุจริต แต่ได้ผลเร็วกว่า แล้วก็เริ่มสงสัยว่าเราโง่รึเปล่าที่ยังยึดหลักการแข็งๆ อยู่ นี่แหละคือการ "อยู่ตรงกลาง" ที่เซียมซีพูดถึง

คุณอาจกำลังเจอสถานการณ์ที่ต้องเลือกระหว่างทางลัดที่ผิดๆ นิดหน่อย กับทางถูกที่ช้าและลำบาก หรือคุณอาจเป็นคนที่ทำงานดีแต่ไม่เก่ง politics ของออฟฟิศ ทำให้ไม่ค่อยได้รับการยอมรับเท่าที่ควร อยู่ในจุดที่ไม่รู้ว่าจะปรับตัวตามเกมส์ที่คนอื่นเล่น หรือจะยืนหยัดในแบบของตัวเองต่อไป

เซียมซีบอกว่า "將三等細明分" แปลว่าแยกให้ชัดๆ ว่าอะไรคือฟ้า อะไรคือดิน อะไรคือคน อย่าปล่อยให้ตัวเองลอยแบบไม่มีจุดยึด

เลิกลังเลแล้วกำหนดจุดยืนของตัวเองให้ชัดเจน หาเส้นแบ่งระหว่าง "นี่ฉันทำได้" กับ "นี่ฉันไม่ทำ" แล้วก็เดินไปตามเส้นนั้นให้ตรง ถ้าเลือกเส้นสะอาดก็ทำให้สะอาดจนได้ ถ้าเลือกเส้นเร็วก็เร็วให้สุด อย่าค้างอยู่ตรงกลางแบบนี้ เพราะมันทำให้คุณไม่ได้เปรียบอะไรเลย